Dašak jutarnjeg mira – Gugak

Topp Dogg – Arario

Koliko tradicionalnih korejskih instrumenata ste imali priliku da vidite i/ili čujete u ovoj poznatoj pesmi grupe Topp Dogg? Većina naših redovnih čitalaca je upoznata sa korejskom popularnom kulturom i savremenom korejskom muzikom – pre svega k-pop-om. Zahvaljujući dramama i filmovima možda ste bili u prilici da čujete kako zvuče neki tradicionalni instrumenti i tradicionalna muzika, a u ovom članku ćemo se upravo tome posvetiti – jer majski dašak jutarnjeg mira donosi tonove korejske tradicionalne muzike!

Heartstrings OST – Habanera u fuziji tradicionalnih korejskih instrumenata i rock-a

Korejska tradicionalna muzika, odnosno gugak (국악) može da se podeli na narodnu muziku, muziku koja je pratila šamanističke rituale, muziku koja se izvodila na dvoru (u okviru ceremonija i rituala) i muziku za aristokratiju. Ritualna muzika koja se izvodila na dvoru vezana je za razvoj dinastije Ćoson, pa se njeni počeci vezuju za kraj XIV veka, a ima sličnosti sa kineskom ritualnom muzikom i može da se podeli na tri vrste: a-ak (uvezena iz Kine), dang-ak (fuzija kineske i korejske ritualne muzike) i hyang-ak (korejska ritualna muzika). Muzika rezervisana za aristokratiju nazivala se đongak (정악). Sa druge strane narodna muzika (sogak – 속악) obuhvata više vokalno-instrumentalnih i instrumentalnih oblika:

  • Pansori (판소리) – forma narativne pesme, koju izvodi jedan pevač u pratnji perkusioniste (na bubnju), a uz podršku publike. Pesma ima narativne i pevačke delove, a publika ili perkusionista u toku pesme uzvikuju reči ohrabrenja ili odobravanja. Pevač uz pomoć lepeze ili maramice potencira i ilustruje priču o kojoj peva. Postojalo je 12 pansori dela, ali danas se izvodi samo 5: Pesma o Čunhjang – 춘향가 (o vernosti), Pesma o Šimćong – 심청가 (o dečjoj pobožnosti), Pesma o Hungbu – 흥부가 (o bratskoj ljubavi), Pesma o vodenoj palati – 수궁가 (kritikuje nepromišljenost) i Pesma o Crvenom grebenu – 적벽가 (hvali mudrog generala i osuđuje velikog zlikovca).

Ljubavna pesma, deo Pesme o Čunhjang (pansori)

  • Pungmul (풍물) – forma koja obuhvata udaraljke i ples uz pevanje i izvodila se u selima na raznim festivalima i proslavama, a izvodi je veći broj izvođača na otvorenom prostoru. Godine 1978. nastaje muzička forma samul-nori (사물놀이), zasnovana na pungmul-u sa kojim deli instrumente i ritam, ali je bržeg tempa.
  • Sanđo (산조) – instrumentalna forma čiji ritam, melodija i tempo variraju kako se kompozicija razvija. Važne karakteristike sanđoa su improvizacija i ubrzavanje tempa do kraja kompozicije.

Pungmul

  • Šinavi (시나위) – instrumentalna muzika korišćena u šamanističkim ritualima. Odlikuje je improvizacija, a uticala je na razvoj pansorija i sanđa. Kao zasebnu formu imamo i salpuri (살풀이) – šamanistički ritualni ples.
  • Narodne pesme – najpoznatija je arirang (아리랑) – pesma rastanka, čija melodija i ritam se razlikuju u različitim delovima Koreje, ali je tekst isti. U narodne pesme spadaju i pesme, koje su pratile različite aktivnosti: pesme farmera, radničke, ribarske, ceremonijalne, dečje pesme, pesme za venčanje.

Song So Hee – Arirang

Osnovni ritam narodnih pesama naziva se đangdan (장단), koji može da označava i tempo i akcenat i u korejskoj tradicionalnoj muzici postoji 5 osnovnih ritmičkih šema: đinjang (진양) – spor, đungmori (중모리) – umeren, đungđungmori (중중모리) – umereno brz, đađinmori (자진모리) – brz i hvimori (휘모리) – veoma brz ritam. Vešt izvođač može da improvizuje oslanjajući se na ove šeme. Takođe, postoje i dva osnovna melodijska modusa: gjemjonđo (계면조) – tužni stil i uđo (우조) – svečani stil. Ono što je posebno interesantno kada govorimo o korejskoj tradicionalnoj muzici jeste izvođenje muzičke fraze “na dah”, odnosno način pričanja muzičke priče tako da se ritam i fraza stapaju sa pokretom.

Luna – Eyes, Nose, Lips (obrada Taeyang-ove pesme na gajagumu)

Korejski tradicionalni muzički instrumenti se dele na žičane, duvačke instrumente i udaraljke, a najznačajniji su gajagum (가야금), hegum (해금), degum (대금) i đangu (장구). Gajagum je žičani instrument sa 12 žica od svile, kod kojeg se zvuk proizvodi trzanjem žica desnom rukom, dok leva pritiska žice određujući visinu tona i stvarajući razne ukrase i efekte. Moderne verzije gajaguma mogu imati i do 25 žica. Hegum je žičani instrument sa dve žice između kojih se povlači gudalo da bi se dobio zvuk.

Sanđo izveden na degumu

Degum je duvački instrument – flauta od bambusa sa širokim opsegom i karakterističnim zvukom, koji ga svrstava u najcenjenije tradicionalne korejske instrumente. Đangu je udarački instrument koji je neizostavni deo svih korejskih tradicionalnih kompozicija. Ima oblik peščanog sata sa kožama različite debljine razapetim na oba kraja instrumenta i žicama između njih, koje omogućavaju izvođaču da dobije zvuk različite visine. Zvuk se proizvodi udaranjem membrana drvenim palicama ili rukama.

Himchan svira đangu

Danas postoje i nove forme: novokomponovana tradicionalna muzika: ćangđak-gugak (창작국악) i šin-gugak (신국악), kao i fuzija gugaka sa elementima zapadnjačke muzike.

Sorea – In Panic – fuzija gugaka sa elementima savremene muzike

Nadam se da vam je ova ukratko ispričana osnovna priča o korejskoj tradicionalnoj muzici bila zanimljiva. A ako hoćete da pročitate još stvarčica o korejskoj tradiciji evo našeg članka o korejskim sportovima!

Pročitajte i ove zanimljive tekstove:

A šta vi imate da kažete na ovu temu?